1 . طبيعت در سراسر قرآن آيات زيادى است كه طبيعت يعنى زمين ، آسمان ، ستارگان ، خورشيد ، ماه ابر ، باران ، جريان باد ، حركت كشتيها در درياها ، گياهان ، حيوانات و بالأخره هر امر محسوسى را كه بشر در اطراف خود مىبيند به عنوان موضوعاتى كه دربارهء آن دقيقا بايد انديشيد و تفكّر و نتيجه‌گيرى كرد ياد كرده است . براى نمونه يك آيه ذكر مىكنيم : قُلِ انْظُرُوا ما ذا فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ( 1 ) . بگو به مردم : دقّت و مطالعه كنيد ، ببينيد در آسمانها و زمين چه چيزهايى هست . 2 . تاريخ در قرآن آيات بسيارى است كه به مطالعهء اقوام گذشته دعوت مىكند و آن را مانند يك منبع براى كسب علم معرّفى مىكند . از نظر قرآن ، تاريخ بشر و تحوّلات آن بر طبق يك سلسله سنن و نواميس صورت مىگيرد ، عزّتها و ذلّتها ، و موفّقيّتها و شكستها ، و خوشبختيها و بدبختيهاى تاريخى حسابهايى دقيق و منظّم دارد و با شناختن آن حسابها و قانونها مىتوان تاريخ حاضر را تحت فرمان در آورد و به سود سعادت خود و مردم حاضر از آن بهره‌گيرى كرد . اينك يك آيه به عنوان نمونه : قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُروا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ( 2 ) . پيش از شما سنّتها و قانونهايى عملا به وقوع پيوسته است . پس در زمين و آثار تاريخى گذشتگان گردش و كاوش كنيد و ببينيد پايان كار كسانى كه حقايقى را كه از طريق وحى به آنها عرضه داشتيم دروغ پنداشتند به كجا انجاميد .

--> ( 1 ) . يونس / 101 . ( 2 ) . آل عمران / 137 .